Przebudowa systemu opieki nad seniorami. Kto płaci za pobyt w DPS?
Seniorów wymagających opieki jest dużo i będzie ich coraz wiecej – polskie społeczeństwo starzeje się najszybciej w całej Unii Europejskiej. Według prognoz Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2043 roku połowa mieszkańców Polski będzie miała co najmniej 50 lat.
Szybko przybywa zwłaszcza osób najstarszych, w wieku 80 lat i więcej, co mocno zwiększa zapotrzebowanie na opiekę długoterminową i podnosi jej koszt. Kto go opłaca?
Senior w DPS nie musi opłacić wszystkich kopsztów. Od czego jest rodzina?
Za pobyt seniora w Domu Pomocy Społecznej (DPS) płaci w pierwszej kolejności sam mieszkaniec, a w dalszej kolejności jego rodzina oraz gmina, według ściśle określonej kolejności. Senior przeznacza na ten cel maksymalnie 70 proc. swojego dochodu (np. emerytury lub renty). Reszta pieniędzy pozostaje do jego dyspozycji na własne wydatki.
Jeśli dochód seniora nie pokrywa pełnego kosztu pobytu, do dopłaty może zostać zobowiązana rodzina. Obowiązek ten dotyczy osób, których dochód na osobę w rodzinie przekracza 300 proc. kryterium dochodowego. Chodzi o małżonka, dzieci i wnuki. Rodzeństwo seniora jest zwolnione z dopłaty.
Gmina może pokryć brakującą różnicę między faktycznym kosztem utrzymania w DPS a sumą wpłat mieszkańca i jego rodziny. I tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach gmina może częściowo lub całkowicie zwolnić rodzinę z tych opłat.
Zwolnienie z opłaty za seniora? Są takie okoliczności
Poziom odpłatności za DPS jest najczęściej ustalany na dość wysokim poziomie, oscylującym w granicach około 3 tys. zł miesięcznie, lub więcej. Ale w Warszawie jest to około 10 tys. zł.
Kiedy senior nie jest w stanie zapłacić pełnej odpłatności za pobyt, DPS w pierwszej kolejności wysyła wezwanie w którym żąda przedstawienia przez daną osobę sytuacji dochodowej. Po otrzymaniu wyjaśnień ustala wysokość dopłaty i wzywa do zawarcia umowy na płatność ustalonej kwoty.
Kryterium dochodowe w 2026 roku wyniosi 2469 zł na osobę w rodzinie, oraz 3030 zł na osobę samotną. Trzeba się też liczyć z wywiadem środowiskowym.
Rodzina może zostać zwolniona z opłaty, jeżeli przedstawi dokumenty potwierdzające trudną sytuację życiową, bezrobocie, chorobę, przemoc domową ze strony seniora w przeszłości lub odebranie władzy rodzicielskiej.